Hoe kunnen we in gesprek gaan met kinderen over de dood ?

Als we geconfronteerd worden met een ernstige ziekte , een aankomend verlies of de dood zijn we als “grote mensen” geneigd om kinderen niet te confronteren met het verdriet dat ermee gepaard gaat . Ook al beseffen we dat we de realiteit niet kunnen verbergen. Kinderen voelen vaak meer aan dan volwassenen denken, en openheid helpt hen om het verlies beter te begrijpen .

Het is daarom belangrijk om kinderen te betrekken bij dit proces en niet in het ongewisse te laten. Rouweducatie is ontzettend waardevol voor kinderen. Het leven en de dood zijn immers verbonden met elkaar. Het zou fijn zijn dat we dit aan onze kinderen kunnen meegeven.

Kinderen rouwen op een andere manier dan volwassenen.

Hoe het kind rouwt hangt af van de levensfase van het kind. Vaak uiten kinderen hun emotie in een onverwacht gesprekje tijdens het spelen of merk je het op in hun tekeningen/ knutselwerkjes,... . Kinderen rouwen net zoals volwassenen op hun eigen manier. Er is geen goed of slecht...

Maar hoe bereid je nu je kind voor op een afscheid?

• Wees vooral eerlijk naar je kind toe , en ga op een leeftijdsadequate manier in gesprek met je kindje. Laat kinderen zien dat mama of papa hierom ook geëmotioneerd zijn. Dat verdriet hebben om het nieuws er mag zijn.

  
  

• Praat zo concreet mogelijk , maar hou het kort. Kinderen zijn niet gebaat bij een lang verhaal. Gebruik eenvoudige woorden die passen bij de leeftijd van het kind. Vermijd vage termen zoals “ingeslapen” of “weggegaan”, want die kunnen verwarrend zijn. Zeg liever dat iemand is overleden en dat het lichaam niet meer leeft.

  
  

• Duidelijkheid brengt veiligheid. Stel het (nakend) verlies daarom niet mooier voor dan het is.Bijvoorbeeld bij een overlijden: “ Opa slaapt voor altijd. “ of “ Tante is een sterretje aan de hemel. “ Kinderen kunnen dan bang worden om te gaan slapen en niet meer te wakker worden. Maar waar is tante dan naartoe als er vanavond geen sterretjes aan de hemel staan? Toets af bij je kind of ze begrepen hebben wat je ze wilde vertellen. Laat hen in hun eigen woorden vertellen wat ze gehoord hebben.

  
  

• Laat je kind weten dat ze vragen mogen stellen wanneer ze met vragen zitten. Kinderen stellen vaak directe of herhalende vragen. Beantwoord ze rustig en eerlijk, ook als je zelf niet alle antwoorden weet. Dat geeft hen vertrouwen.

  
  

• Erken hun gevoelens. Kinderen kunnen verdrietig, boos of juist vrolijk lijken. Alle emoties zijn normaal. Benoem wat je ziet en laat merken dat het oké is om te voelen wat ze voelen.

  
  

• Probeer vaste gewoontes en routine zoveel mogelijk te behouden. Dat geeft houvast in een onzekere tijd.
  

• Geef je kind de ruimte om op zijn eigen manier afscheid te nemen. Laat kinderen meedenken. Blijf praten, ook over hoe ze afscheid willen nemen. Dat kan door een tekening te maken, een bloem te kiezen, iets in de kist te leggen of een kaarsje aan te steken,... . Kinderen zijn zeer welkom op een afscheidsmoment. Rouw bij kinderen komt vaak in golven. Ze kunnen later opnieuw vragen stellen of verdriet tonen.
  

• Blijf vooral beschikbaar om te luisteren en te praten. Je kan bijvoorbeeld samen een herinneringsdoos maken, fotoalbum bekijken of een gezamenlijk ritueel uitvoeren om de overledene een blijvende plek te geven in hun leven.

Wanneer je als ouders/opvoeders met de handen in het haar zit, of nood hebt aan extra handvaten om je kind ook in zijn rouwproces te ondersteunen kan je ook in onze praktijk in Westerlo terecht voor rouwbegeleiding, voor kinderen en volwassenen. Artikel door Natalie Deckers, rouw- en verliesbegeleider. Vragen voor Natalie over rouw en verlies of nood aan warme woorden en verbinding na het lezen van dit artikel? natalie.omarm@gmail.com